කරදමුංගු - අයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමයේ සුවිශේෂී ඖෂධීය ද්‍රව්‍යය

කුළුබඩු රාජයා ලෙස හැඳින්වෙන කරදමුංගු, ලෝකයේ මිල අධිකම කුළුබඩු වර්ගයන්ගෙන් එකකි. එහි සුවඳ සහ රසය පමණක් නොව, ඖෂධීය ගුණයන්ද ඉතා වැදගත් වේ. මෙම ලිපිය තුළින් කරදමුංගු පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක තොරතුරු ඔබ වෙත ගෙන එන්නෙමු.

## කරදමුංගු පිළිබඳ හැඳින්වීම

කරදමුංගු (Elettaria cardamomum) යනු:

- ඉන්ජර් කුලයට අයත් පැළෑටියකි

- කොළ පැහැති කරල් තුළ කහ-දුඹුරු පැහැති බීජ අඩංගු වේ

- දකුණු ඉන්දියාව සහ ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රභව ප්‍රදේශ වේ

- වර්ෂා වනාන්තර ආශ්‍රිතව වගා කෙරේ

## ප්‍රධාන සෞඛ්‍ය ප්‍රතිලාභ

### 1. ශ්වසන පද්ධතියට

- පෙනහලු ශක්තිමත් කරයි

- කැස්ස සමනය කරයි

- ආසාත්මිකතා අවම කරයි

- නාසය පිරිසිදු කිරීමට උපකාරී වේ

### 2. ජීර්ණ පද්ධතියට

- ආහාර දිරවීම වැඩිදියුණු කරයි

- ගැස්ට්‍රයිටීස් සමනය කරයි

- බඩ පිප්පීම අඩු කරයි

- පිත්ත රස පිටවීම ක්‍රමවත් කරයි

### 3. මුඛ සෞඛ්‍යට

- මුඛ දුර්ගන්ධය නැති කරයි

- දත් සහ දත්මිදි ආරක්ෂා කරයි

- බැක්ටීරියා නාශක ගුණය

- මුඛ පිළිකා අවදානම අඩු කරයි

## නිවසේදී කරදමුංගු භාවිතා කරන ආකාර

### 1. කරදමුංගු තේ

අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය:

- කරදමුංගු කරල් 2-3

- තේ කොළ

- පැණි රස කිරීමට මී පැණි

- කිරි හෝ වතුර

සාදන ක්‍රමය:

1. කරදමුංගු සුළු වශයෙන් තලා ගන්න

2. තේ සමඟ රත් කරන්න

3. කිරි හෝ මී පැණි එකතු කරන්න

### 2. කරදමුංගු දියර

අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය:

- කරදමුංගු කරල් 5-6

- වතුර කෝප්ප 2

- සාදිකා පොතු කෑල්ලක්

- ඉඟුරු කැබැල්ලක්

සාදන ක්‍රමය:

1. සියල්ල එකට මිශ්‍ර කර තම්බන්න

2. අඩක් වතුර ඉවත් වනතුරු තම්බන්න

3. පෙරා බීමට ගන්න

## ප්‍රයෝජනවත් භාවිතයන්

### 1. උදෑසන ප්‍රතිකාර

- හිස් බඩට කරදමුංගු තේ බීම

- බර අඩු කිරීමට උපකාරී වේ

- ශක්තිය ලබා දෙයි

### 2. රාත්‍රී ප්‍රතිකාර

- නින්දට පෙර කරදමුංගු කිරි

- හොඳ නින්දක් සඳහා

- පිත්ත දෝෂ සමනය කරයි

### 3. බාහිර භාවිතය

- මුහුණේ සුවඳ ද්‍රව්‍ය සඳහා

- නාන තෙල් සඳහා

- ආතර් සුවඳ ද්‍රව්‍ය සඳහා

## වැළකිය යුතු කරුණු

1. අධික භාවිතයෙන් වැළකෙන්න

2. ගර්භණී මව්වරුන් සැලකිලිමත් විය යුතුය

3. අඩු රුධිර පීඩන රෝගීන් වෛද්‍ය උපදෙස් ලබා ගත යුතුය

4. ඖෂධ ගන්නා අය වෛද්‍ය උපදෙස් ලබා ගත යුතුය

කරදමුංගු යනු සරල කුළුබඩු වර්ගයක් මෙන් පෙනුනද, එහි ඇති ඖෂධීය ගුණ අති විශිෂ්ටය. නමුත් ඕනෑම දෙයක් මෙන් මේවාද නිසි ප්‍රමාණයෙන් භාවිතා කිරීම වැදගත් වේ. නිසි භාවිතයෙන් ඔබේ සෞඛ්‍යය වර්ධනය කර ගැනීමට කරදමුංගු මහඟු පිටුවහලක් වනු ඇත.

කොත්තමල්ලි - ඖෂධීය ගුණයෙන් පිරි සුවඳැති අමුද්‍රව්‍යය

ශ්‍රී ලාංකීය ආහාර සංස්කෘතියේ අත්‍යවශ්‍ය කොටසක් වන කොත්තමල්ලි, අපගේ ආහාරවල රසය වර්ධනය කිරීමට පමණක් නොව සෞඛ්‍ය සම්පන්න ජීවිතයක් ගත කිරීමටද උපකාරී වේ. මෙම ලිපිය තුළින් කොත්තමල්ලි පිළිබඳ සියලු තොරතුරු ඔබ වෙත ගෙන එන්නෙමු.

## කොත්තමල්ලි හඳුනාගනිමු

කොත්තමල්ලි යනු Coriandrum sativum නමින් හඳුන්වන පැළෑටි විශේෂයයි. මෙහි:

- කොළ

- අත්තු

- මුල්

- බීජ 

යන සෑම කොටසක්ම ඖෂධීය වටිනාකමකින් යුක්ත වේ.

## සෞඛ්‍යමය ප්‍රතිලාභ

### 1. දියවැඩියාව පාලනයට

- රුධිර සීනි මට්ටම් පාලනය කරයි

- ඉන්සියුලින් නිෂ්පාදනය වැඩි කරයි

- ග්ලූකෝස් අවශෝෂණය මන්දගාමී කරයි

### 2. ආමාශ ගැටළු සඳහා

- ආහාර ජීර්ණයට උපකාරී වේ

- බඩ පිප්පීම අඩු කරයි

- ආමාශයේ ආම්ලිකතාව සමනය කරයි

### 3. ප්‍රතිඔක්සිකාරක ගුණය

- නිදහස් මූලක (free radicals) පාලනය කරයි

- ශරීරයේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය ශක්තිමත් කරයි

- වයස්ගත වීමේ ක්‍රියාවලිය මන්දගාමී කරයි

## නිවසේදී කොත්තමල්ලි භාවිතා කරන ආකාරය

### 1. කොත්තමල්ලි තේ

අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය:

- කොත්තමල්ලි කොළ සහ බීජ

- උණු වතුර

- පැණි රස කිරීමට මී පැණි

සාදන ක්‍රමය:

1. කොත්තමල්ලි කොළ සහ බීජ සෝදා ගන්න

2. උණු වතුර එකතු කර විනාඩි 5ක් තම්බන්න

3. පෙරාගෙන මී පැණි එකතු කරන්න

### 2. කොත්තමල්ලි සම්බෝල

අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය:

- කොත්තමල්ලි කොළ

- රතු ලූනු

- කොළ මිරිස්

- දෙහි යුෂ

- ලුණු

සාදන ක්‍රමය:

1. සියලු ද්‍රව්‍ය හොඳින් සෝදා ගන්න

2. සියල්ල සියුම්ව කපා ගන්න

3. ලුණු සහ දෙහි යුෂ එකතු කර මිශ්‍ර කරන්න

## කොත්තමල්ලි ගබඩා කිරීම

1. කොළ ගබඩා කිරීම

- හොඳින් සෝදා වියළා ගන්න

- තෙත් කඩදාසියක ඔතා රෙදි කෑල්ලකින් වසන්න

- ශීතකරණයේ ක්‍රිස්පර් තුළ තබන්න

2. බීජ ගබඩා කිරීම

- හොඳින් වියළා ගන්න

- වායුරෝධක බඳුනක දමන්න

- සිසිල් විയළි ස්ථානයක ගබඩා කරන්න

## වැළකිය යුතු කරුණු

- අධික ප්‍රමාණයෙන් භාවිතා නොකරන්න

- ගර්භණී මව්වරුන් භාවිතයේදී වෛද්‍ය උපදෙස් ලබා ගන්න

- රුධිර කැටිගැසීමේ ගැටළු ඇති අය සැලකිලිමත් විය යුතුය

කොත්තමල්ලි යනු සරල නමුත් බහුගුණ සපිරි ආහාර ද්‍රව්‍යයකි. එය නිසි ලෙස භාවිතා කිරීමෙන් ඔබේ සෞඛ්‍යය වර්ධනය කර ගත හැකිය. නමුත් ඕනෑම දෙයක් අධික ලෙස භාවිතා කිරීමෙන් වැළකී සිටීම වැදගත් වේ.

නිරෝගී ජීවිතයකට ශ්‍රී ලාංකීය ආහාර රටාව - ඔබ දැනගත යුතු සියල්ල

අද වන විට ලෝකය පුරා බොහෝ දෙනා නිරෝගී ජීවිතයක් ගත කිරීම සඳහා විවිධ ආහාර රටා අනුගමනය කරති. නමුත් අප සතුව ඇති ශ්‍රී ලාංකීය සාම්ප්‍රදායික ආහාර රටාව තරම් ගුණදායක ආහාර රටාවක් තවත් නොමැති තරම්ය. මෙම ලිපිය තුළින් අපි ශ්‍රී ලාංකීය ආහාර රටාවේ විශේෂත්වය සහ එහි ඇති සෞඛ්‍යමය වාසි පිළිබඳව සාකච්ඡා කරමු.

## ශ්‍රී ලාංකීය ආහාර රටාවේ විශේෂත්වය

අපගේ සාම්ප්‍රදායික ආහාර රටාව තුළ පෝෂණීය සංඝටක රාශියක් අන්තර්ගත වේ:

1. බත් - කාබෝහයිඩ්‍රේට ප්‍රභවයක් ලෙස

2. පරිප්පු - ප්‍රෝටීන සහ යකඩ සපයන ප්‍රධාන මූලාශ්‍රය

3. එළවළු මාලු - විටමින් සහ ඛනිජ ලවණ

4. කුළුබඩු - ප්‍රතිඔක්සිකාරක ගුණයෙන් පිරිපුන්

## දිනක ආහාර වේල සැකසිය යුතු ආකාරය

### උදෑසන ආහාරය

- බත් හෝ පාන්

- පරිප්පු හෝ බිත්තර

- කොළ මාලු

- පලතුරු

### දිවා ආහාරය

- සහල් බත්

- මාළු හෝ මස් වර්ගයක්

- පළා මාලු දෙවර්ගයක්

- පලතුරු

### රාත්‍රී ආහාරය

- තෙම්පරාදු එළවළු

- සූප වර්ගයක්

- මාළු හෝ පරිප්පු

- බත් හෝ පාන්

## සෞඛ්‍යමය වාසි

1. දියවැඩියාව පාලනයට උපකාරී වේ

- සංකීර්ණ කාබෝහයිඩ්‍රේට අඩංගු වීම

- තන්තු සහිත ආහාර බහුල වීම

- ග්ලයිසීමික අගය අඩු ආහාර ඇතුළත් වීම

2. හෘද රෝග අවදානම අඩු කරයි

- අඩු සංතෘප්ත මේද අඩංගු වීම

- ඔමේගා-3 මේද අම්ල සහිත මාළු වර්ග භාවිතය

- කුළුබඩු වල ඇති ප්‍රතිඔක්සිකාරක ගුණය

3. පිළිකා අවදානම අඩු කරයි

- ප්‍රතිඔක්සිකාරක බහුල වීම

- තන්තු සහිත ආහාර බහුල වීම

- පොලිෆීනෝල සහිත කුළුබඩු භාවිතය

## වැළකිය යුතු දේ

1. අධික තෙල් භාවිතය

2. අධික ලුණු භාවිතය

3. පිරිපහදු කළ සීනි

4. කෘතිම රසකාරක

ශ්‍රී ලාංකීය සාම්ප්‍රදායික ආහාර රටාව අනුගමනය කිරීමෙන් නිරෝගී ජීවිතයක් ගත කළ හැකිය. මෙය හුදෙක් ආහාර රටාවක් නොව, සෞඛ්‍යමය ජීවන රටාවකි. නමුත් වර්තමානයේ එය නිසි ලෙස අනුගමනය නොකිරීම නිසා බොහෝ දෙනා විවිධ රෝගවලට ගොදුරු වී ඇත. එබැවින් නැවත වරක් අපගේ සාම්ප්‍රදායික ආහාර රටාව වෙත යොමු වීම කාලීන අවශ්‍යතාවයකි.